در چنین شرایطی که اروپا و آمریکا به سمت وضع تحریمهای حقوق بشری با ایران رفته و موضع حداکثری در خصوص اعتراضات ایران اتخاذ کردهاند، بعید به نظر میرسد که گفتوگوهای علنی هستهای بار دیگر آغاز شود.
نخستوزیر رژیم صهیونیستی امروز در جلسه هفتگی کابینه این رژیم مدعی شد که دولت او توانسته است مانع احیای توافق هستهای شود.
نیکی هیلی گفت: اگر بایدن در بازگرداندن ما به توافق ایران موفق شود، به شما یک قول خواهم داد. رئیسجمهور بعدی (نیکی هیلی) در روز اول ریاستجمهوری، آن را پاره خواهد کرد.
لورا هولگیت سفیر ایالات متحده نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین مدعی شد: در سپتامبر گذشته ایران امید جمعی درباره بازگشت قریبالوقوع به برجام را با طرح خواستههایی که میدانست غیر ممکن است از بین برد.
مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت: روشن است که پهپادهای ایرانی [در جنگ اوکراین] استفاده شده است. مستندات زادی در این زمینه وجود دارد. گمانهزنیهایی هم درباره استفاده از موشکهای بالستیک [ایران] وجود دارد، اما هنوز مدرکی در این زمینه وجود ندارد.
خبرگزاری رویترز امروز جمعه اعلام کرد که متنی را دریافت کرده است مبنی بر اینکه تروییکای اروپایی (انگلیس، آلمان، فرانسه)، آمریکا و آژانس بین المللی انرژی اتمی پیش نویس قطعنامهای را برای نشست شورای حکام این نهاد آماده کرده اند.
دیپلماسی هستهای وین از این جهت اهمیت دارد که مقیاس کنش همکاریجویانه و ادراک مشترک دیپلماتها نسبت به موضوعات راهبردی را منعکس میسازد. نتانیاهو، حزب لیکود، ترامپ و حزب جمهوریخواه در زمره قالبهای نمادین سیاست بینالملل محسوب میشوند.
کوروش احمدی دیپلمات سابق و کارشناس سیاست خارجی در گفتگو با فرارو بررسی میکند:
«قدرت گیری جمهوریخواهان در کنگره آمریکا، سیاست دو خطی دولت بایدن در رابط با ایران که هم بر دستیابی به توافق با تهران و هم اعمال فشار بر آن تاکید دارد را کاملا تحت تاثیر قرار میدهد. در این راستا، جمهوریخواهان از قدرت خود در کنگره و اثرگذاریِ این نهاد قانونی بر سیاست خارجی دولت مستقر استفاده خواهند کرد و زمینه را جهت تقویت آن بُعد از سیاست خارجی دولت بایدن در قبال ایران که بر تشدید فشارها علیه این کشور تاکید دارد، بیش از پیش فراهم میکنند و البته در مسیر تعامل با ایران، چالشهای گستردهای را ایجاد خواهند کرد.»
این مقام ارشد اروپایی افزود: ایران باید به طور سازنده با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تعامل بپردازد. من از امیرعبداللهیان خواستم تا این مسئله را به پیش ببرد.
کوروش احمدی، دیپلمات پیشین نیز در پاسخ به «دنیای اقتصاد» با بیان اینکه افزایش قیمت دلار تکعلتی نیست، گفت: «درواقع این مساله فقط مربوط به سیاست خارجی و دورنمای احیای برجام نیست. هرچند قطعا دورنمای مذاکرات و رابطه ایران با جهان خارج یک فاکتور مهم است اما تنها فاکتور مربوطه نیست.»
نقد فقدان عملگرایی سیاست خارجی در گفتگو با کارشناسان:
«وزیر خارجه میگوید فروش سلاح به روسیه برای استفاده در جنگ اکراین نبوده است. نمیدانم برداشت آقای وزیر از این حرف چیست. انگار کشورها هزینه میکنند، سلاح میخرند که آنها را در انبار ذخیره کنند. روسیه با زیرکی و ذکاوت ایران را به سرنوشت خود در جنگ اکراین سنجاق کرده است. این موضوع میتواند تبعات سنگینی برای کشورمان در پی داشته باشد»
یک مقام شورای امنیت ملی کاخ سفید با بیان اینکه خواستار دور جدیدی از مذاکرات درباره برجام نیست، گفت این موضوع هماکنون در کانون توجه آمریکا قرار ندارد.
فلاحتپیشه گفت: معتقدم آمریکا به برجام برمیگردد و این مواضع، مقطعی است. با توجه به تحولات سیاسی داخل ایران و متاسفانه ضعف کشور ما در شکلدهی یک نظام حل اختلاف درونی کشورهای دیگر از جمله آمریکا و برخی اروپاییها از هر فرصتی برای ضربه زدن به ایران و کاهش قدرت چانهزنی ایران استفاده میکنند.
امیرعبداللهیان گفت: در حاشیه برجام با درخواست آمریکاییها مواجه شدیم که ۶۰ نفری که بهخاطر دست داشتن در ترور سردار سلیمانی در لیست سیاه ایران قرار گرفتند را از این لیست خارج کنیم که خواسته نابجایی بود و به آنها صریحاً گفتیم که این موضوع خط قرمز ماست.
«رابرت مالی» نماینده آمریکا در امور ایران، اذعان کرد که احیای برنامه جامع اقدام مشترک و مذاکرات رفع تحریمهای ایران در وین، حتی در دستورکار واشنگتن هم نیست.
کارشناسان سیاست خارجی در گفتگو با فرارو پاسخ میدهند:
«همزمان با وقوع اعتراضات و اغتشاشات اخیر در کشورمان و در عین حال، توقف مذاکرات اتمی وین و وضع تحریمهایی از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا علیه ایران و البته تقویت پیوندهای تهران با قدرتهای شرقی، بسیاری به طرح این سوال میپردازند که آینده روابط ایران با مجموعه جهان غرب و به طور خاص آمریکا چگونه خواهد بود؟ در این راستا، ۴ کارشناس حوزه سیاست خارجی در گفتگو با فرارو، به این پرسش پاسخ داده اند.»
اکنون که اروپا این تحریمها را تصویب کرده و ایران نیز پیشتر هشدار داده بود که به این اقدام بروکسل پاسخ خواهد داد این مساله مطرح میشود که آیا گفتوگوهای برجام ی متاثر از تحریمها متوقف شده یا در تعلیق بیشتر قرار میگیرد؟
کارشناسان حوزه سیاست خارجی در گفتگو با فرارو بررسی میکنند:
«همزمان با شکل گیری یک کارزار در میان کشورهای اروپایی جهت تقابل با کشورمان، در پی وقوع اعتراضات پس از فوت مهسا امینی در ایران، و تدوین یک بسته تحریمی علیه ۱۵ فرد و نهاد ایرانی از سوی اروپا، گمانهزنیهای مختلفی از سوی ناظران و تحلیلگران، در مورد احتمال وقوع یک بحران عمیق در روابط ایران و اروپا مطرح میشود. در این راستا، فرار در گفتگو با دو تن از کارشناسان حوزه سیاست خارجی، به ارزیابی شانس وقوع و عملیاتیشدنِ این احتمال پرداخته است.»
با وجود اینکه ریاض اعلام کرده تصمیمش صرفا اقتصادی است، اما الگوی رفتاری عربستان در برهههای مختلف به ویژه در مقطع کنونی نشان میدهد که مقامات آل سعود راهبرد چندوجهی را از این تصمیم جدید خود دنبال میکنند که یکی از اضلاع این راهبرد تاثیرگذاری بر روند مذاکرات احیای برجام است که در حال حاضر در وضعیت بنبست قرار دارد.
علی مطهری در توییتی نوشت: نظام باید زودتر اقتصاد کشور را با توافق برجام به وضع طبیعی برگرداند.