موضوع هستهای ایران و توافق صورتگرفته بر سر آن یعنی برجام تبدیل به یک موضوع حیثیتی و ارزشی برای دو طرف ایرانی و امریکایی شده است این نگاه سبب شده تا در جریان مذاکرات چه در مقطع برجام و چه در مقطع کنونی منطق طرفین در مذاکره براساس بازی با حاصل جمع صفر و نه مضاعف باشد رویکردی که پیامد آن در مذاکرات دیپلماتیک چیزی جز بنبست نیست.
کنشگریهای خاص و طرحهای پشت پرده آمریکا در رابطه با مذاکرات اتمی ایران، تشدید خرابکاریهای رژیم اسرائیل در روند مذاکرات مذکور، نگرش خاصِ واشینگتن به توافق مطلوب با ایران و در نهایت قطبی گرایی شدید سیاست داخلی آمریکا، چهار دلیل اساسی و محوری هستند که موجب ایجاد بن بست و رکود در قالب مذاکرات وین با محوریت نوعِ رویکرد واشینگتن و متحدان آن به این مذاکرات شده اند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: در ارتباط با همکاریهای جمهوری اسلامی ایران با آژانس، ایران هم عضو آژانس و هم عضو موافقتنامه جامع پادمانی آژانس است. همکاریهای جمهوری اسلامی ایران با آژانس همواره همکاریهای مثبت و رو به جلو بوده است و ما به آژانس به عنوان یک سازمان فنی و تخصصی در حوزه فعالیتهای هستهای نگاه میکنیم.
منابع اروپایی در پاریس تأکید کردهاند که سرنوشت مذاکرات مربوط به احیای توافق هستهای با ایران ( برجام ) تا حد زیادی مشروط به تصمیمی است که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نشست جاری خود بگیرد.
امیرعبداللهیان با ابراز امیدواری نسبت به اینکه آژانس وظیفه خود را در قالب فنی و به دور از سیاسی کاری دنبال کند اظهار کرد، توافق در صورت واقع بینی طرف آمریکایی دست یافتنی است.
ظاهرا طرفهای غربی با سطحی از اطمینانخاطر نسبت به فاصله ایران از نقطه گریز هستهای، به طرحهای اسراییل در این مورد تمایل پیدا کردهاند هر چند که هنوز تسلیم نظرات آنها نشدهاند. تا نقطه تسلیم شدنِ آنان فرصتی کوتاه در اختیار جمهوری اسلامی است که به ماجرا جهت دیگری دهد.
ابزار رفع تحریمها در دستان دولت است و اینک انتظار مردم اینست که دولت در موقعیت مناسب کنونی این گره را باز کند و به ماجرای چندین ساله مذاکرات هستهای از موضع قدرت پایان دهد.
اولیانوف گفت: ما به وضوح به یاد داریم که به همکاران غربیمان درباره پیامدهای اقدامات عجولانهشان هشدار دادیم و از آنها خواستیم از طرح این قطعنامه صرفنظر کنند. تصمیم ایران برای خاموش کردن و انتقال دوربینها و تجهیزات نظارتی، واکنشی مستقیم به این قطعنامه بود.
نماینده آمریکا در جلسه شورای حکام در بیانیهای درباره احیای توافق هستهای ادعا کرد: ما آمادهایم فورا توافقی برای بازگشت دوجانبه به اجرای کامل برجام انجام دهیم. چیزی که کم داریم، شریکی راغب و آماده در ایران است.
این احتمال مطرح است که دولت بایدن صرفا با فرض بازگشت به برجام هنوز امید به اجتناب از رای گیری کنگره دارد. در نتیجه کاخ سفید ممکن است استدلال کند که آنها متن توافق را جهت بررسی تایید کنند درحالیکه دوباره هیچ نیازی به رای گیری کنگره نباشد.
عباسی گفت: اروپاییها باید تضامین لازم را بدهند که تحریمها برداشته خواهد شد و پرونده PMD نیز بسته خواهد شد. حتی از نظر بنده باید خسارت نیز پرداخت کنند.
نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین در صفحه توییترش نوشت: واقعا، هیچ مسئلهای در پاسخ ایران [به متن پیشنهادی اتحادیه اروپا برای توافق در مذاکرات وین] وجود ندارد که مانعی جدی سر راه توافق باشد.
عباس عبدی نوشت: اگر نویسنده روزنامه ایران آقای روحانی را مسوول برجام ۹۴ میداند، به طریق اولی باید رییسجمهور کنونی را نیز مسوول برجام فعلی بداند. ولی از نظر بنده هم اولی و هم کنونی در بالاترین سطح سیاسی هستند. موثقا شنیدهام که مسوولیت آن به آقای رییسی تفویض شده است.
برخی از کارشناسان بر معادله برجام ی واردات خودرو تاکید دارند و عنوان میکنند ورود محصولات خارجی تنها با حلوفصل چالشهای هستهای ایران و غرب تسهیل خواهد شد.
پایگاه خبری مدرن دیپلماسی بررسی میکند:
مدرن دیپلماسی جهت پاسخ به این پرسش، استدلال اصلی خود را به توجه به مولفه "تاریخ" قرار میدهد و بر این باور است که این گزاره، پیش بینی روندِ کلی آنچه در آینده اتفاق خواهد افتاد را تا حد زیادی تسهیل میکند. پیش بینی در علم سیاست کار سختی است و سختتر از آن، پیش بینی رفتار یک دولت نظیر ایران است که به دلیل رویههای غرب و متحدان آن، شدیدا نسبت به تحرکات بازیگران منطقهای و فرامنطقهای با محوریت تضعیف منافع خود بدبین است. با این حال، تاریخ و سابقه معادله اتمی ایران تا حد زیادی نشان دهنده شکنندگیِ ماهیت هرگونه توافقی است که میان تهران و غرب به امضا برسد.
در واقع معادل ۱۱۰۰دلار در هر ثانیه عدمالنفع صادراتی است که ایران باید از نفت میداشت، اما به دلیل تحریمها از آن محروم مانده است.
واکنش ایران به بیانیه اروپا
سخنگوی وزارت خارجه بیان کرد: توصیه ما به شرکای اروپایی روند گفتگوهای وین این است که مسیر سازنده را در پیش بگیرند و خطای گذشته را جبران کنند و در یک مسیر سازنده و متکامل تلاش کنند که مسیر برای توافق باز شود.
کوروش احمدی گفت: هم عدم توافق میان تهران و واشنگتن بر سر چند موضوع باقیمانده و هم یک سری وقایع جنبی مانند انتخابات آمریکا و حتی انتخابات در اسرائیل باعث شده که کار به حالت تعلیق دربیاید و این تعلیق میتواند تا اواسط نوامبر یعنی حدود ۱۰ هفته دیگر ادامه داشته باشد.
ایران نوشت: عبدی در حالی در نوشتار اخیر خود آورده است که «مسئولیت اصلی برجام برعهده رئیسجمهور است» که قبلاً در مواجهه با نقض عهد امریکاییها و شکست یکباره برجام تلاش داشت تا مسئولیت فرجام برجام را از دوش حسن روحانی برداشته و آن را به رهبر انقلاب نسبت دهد.
اسرائیل: برجام پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا احیا نمیشود
این مقام تاکید کرد که ایران بدون دریافت امتیازات اضافی از غرب، قصد ندارد به تعهدات خود در برجام بازگردد.