
فرمان فضای مجازی باید در دست نظام باشد/ ما معتقد به فیلترکردن فضای مجازی نیستیم. معتقد به فیلترکردن فضای مجازی هستیم که فرمانش دست آمریکا است/ ما اول انقلاب چقدر دانشگاه و دانشجو داشتیم و الان چقدر؟ اول انقلاب چقدر خدمات به مناطق محروم داده میشد و الان چقدر؟ قبل از انقلاب فضای سیاسی و امنیتی چه شکلی داشت و الان چه شکلی دارد؟/ در نظرسنجیهای اخیر یکی از سوالات مشترک این ها بهخصوص از جوانان پایبندی به دین بوده است و بین ۸۰ تا ۹۰ درصد اعلام کردند که به دین پایبندند/ این چنین منتشر کردند که خبرگان در پی انتخاب رهبر جدید هستند و مقدماتش را هم فراهم کردهاند. این یک سوءاستفاده بود/ اگر از من بپرسید شخص خاصی را در نظر گرفتهاید، میگویم که مطلقاً یک فرد هم در این زمینه مطرح نشده است.
احمد خاتمی درباره گذشته دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری، محل انجام مصاحبه، آن را یکی از «یادگارهای مرحوم هاشمی رفسنجانی برای خبرگان» نامید و ادامه داد: «اینجا در گذشته کتابخانه مجلس شورای اسلامی بود و الان دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری است و جلسات کوچکی با حضور مثلاً ۳۰ نفر از اعضا در اینجا برگزار میشود که انتخابش به عنوان دبیرخانه اقدامی بود که آقای هاشمی عملیاش کرد.»
در ادامه گزیدهای مصاحبه خاتمی با ایسنا را میخوانیم:
حاصل انقلاب اسلامی در پایان چهارمین دهه وقوعش برای مردم چه بوده و چه مواردی را در طول چهل سال گذشته میتوان برشمرد که لزوماً از وقوع انقلاب ۵۷ حاصل شده باشند؟
برداشتم این است که در این چهل سال مطالب مستند و گویای زیادی گفته شده، اما به نظرم در این چهلمین سالگرد، کسانی خیز برداشتند که چهره رژیم سیاه و منفور و پهلوی را تبرئه کنند. این جریان را برخی از صاحبان فضای مجازی دنبال میکند و میطلبد که همه علاقهمندان به انقلاب اسلامی و مخصوصاً کسانی که در این عرصه عمل میکنند برای دفاع از انقلاب اسلامی وارد شوند. چرا اینجا دیگر حوزه جناح نیست؛ اصولگرایی و اصلاحطلبی مطرح نیست، بلکه اینجا حوزه اصل انقلاب اسلامی است و اگر قرار باشد کسانی رژیم پهلوی را که ۵۷ سال حکومتشان از سیاهترین دورانهای تاریخ ایران است، تطهیر کنند و تبرئه سازند در حقیقت با انقلاب اسلامی مقابله صریح کردهاند.
در رابطه با خدمات عمرانی که در طول این چهل سال انجام شده در مجمعی که چند هفته پیش جامعه مدرسین برای علمای بلاد داشت، بزرگی فرمود که در این ۴۰ سال بیش از ۴۰۰ سال خدمت به مردم صورت گرفته است. البته تقاضای من این است که مسئولان دلسوز نظام اسلامی به طور مستمر و بدون آنکه پردهپوشی کنند، با مقایسه به ارزیابی این موضوع بپردازند. ما اول انقلاب چقدر دانشگاه و دانشجو داشتیم و الان چقدر؟ اول انقلاب چقدر خدمات به مناطق محروم داده میشد و الان چقدر؟ قبل از انقلاب فضای سیاسی و امنیتی چه شکلی داشت و الان چه شکلی دارد؟ بنابراین فقط میخواهم به چند رهآورد مسلم و بدون تردید انقلاب اشاره کنم که حتی خود طاغوتیها هم ردش نمیکنند.
رهآورد اول، استقلال کشور است و این حقیقتی است که خود طاغوتیها هم در کتابهایشان دارند و میگویند رژیم شاه، از سال ۱۳۳۲ به آمریکا وابسته بود و قبل از آن به انگلیس وابستگی داشت بود و اگر کسی حرف من را قبول ندارد، میتواند خاطرات حسین فردوست را بخواند؛ او دوست کودکی شاه بود و به صراحت نوشته است که انگلیسیها چگونه محمدرضا را سر کار آوردند. خود محمدرضا هم در بیاناتش تصریح میکند و میگوید من آموزگار را سر کار آوردم، چون میانهاش با آمریکاییها خوب بود و وقتی از ایران فرار کرد هم هرگاه اسم آمریکاییها را میشنید، میگفت: کاش اینقدر حرف آمریکاییها را نمیشنیدم. ژنرال هایزر هم که یک هفته مانده به پیروزی انقلاب به ایران آمد و یک هفته بعد هم فرار کرد در خاطراتش میگوید وقتی سراغ فرماندهان نیروهای سهگانه ارتش شاهنشاهی رفتم به من میگفتند دستور چیست؟ و تعجب میکردم که غیرت میهنی اینها کجا رفته است که به یک غریبه میگویند دستور چیست؛ اما امروز اگر نگویم تنها کشوری که در دنیا مستقل است ما هستیم، میتوانم بگویم حداقل مستقلترین کشور دنیا ایران است.
رهآورد دوم این است که مردم ایران خودشان سرونشتشان را تعیین کردهاند و میکنند؛ وابستگان به شاه در کتابهایی که خودشان نوشتهاند، او را به این میشناسند که بیشترین تحقیر را نسبت به ملت ایران انجام میداد. اسدالله علم در خاطراتی که دارد میگوید شاه مردم ایران را مردم پوفیوزی میخواند. شاه میگفت: مردم ایران اصلاً دستورو شستنشان را بلد نبودند و پدرم اینها را آشنا کرده بود؛ یعنی اوج تحقیر نسبت به یک ملت در زمان شاه انجام میشد و برای مردم هیچ سهمی در اداره کشور قائل نبودند تا جایی که اسم کاندیداهای نمایندگی مجلس را ساواک تعیین و به نخستوزیر ارائه میکرد و نخست وزیر نیز به شاه میداد و هر کس که شاه روی اسم او خط نمیزد، نماینده بود، چه رأی بیشتر میآورد چه کمتر؛ بنابراین رأی مردم اصلاً بهعنوان اصل مطرح نبود و آنان نیز هیچ انگیزهای برای شرکت در انتخابات نداشتند، اما انقلاب این رهآورد را داشت که صاحبخانهها را به خانه برگرداند. شاه صاحبخانهها را که مردم بودند از خانه بیرون کرده بود و برای رایشان سهمی قائل نبود، اما انقلاب اسلامی این صاحبخانهها را به خانه بازگرداند و بعد از انقلاب نزدیک به ۴۰ انتخابات کاملاً مردمی برگزار شده است که همهشان واقعاً انتخابات بود و واقعاً هم رأی مردم تأثیرگذار بوده است و این را هم بگویم که در انتخابات سال ۸۸ مقام معظم رهبری از جمهوریت نظام دفاع کرد.
رهآورد سوم که مطرح میکنم مسئله خفقان رژیم شاه و آزادی جمهوری اسلامی است. در این باره خاطرهای شنیدم که یکی از مبارزان را در حالیکه لباس بر تن نداشت، روی اجاق گاز نشاندند و این مبارز تا آخر عمرش نمیتوانست درست بنشیند؛ چنین شکنجههای قرون وسطایی در ساواک انجام میشد. اخیراً هم خواندهام که شخصی صریحاً به شاه اهانت میکرد و حتی وقتی او را میدید پیش رویش هم به او اهانت میکرد و شاه دستور داد او را برای سیرشدن شکم شیرها در قفس بیندازند و پس از مدتی گرسنه نگاه داشتن این حیوانات او را پیش چشم شاه به قفس انداختند. من به کسانی که میگویند در ایران آزادی نیست میگویم این موارد را دیدهاید؟ آنها را خواندهاید؟ خدا را شکر امروز آزادی آمده است و هیچکس به خاطر اظهار نظر دستگیر نمیشود. البته بله؛ هر نظامی با براندازاناش برخورد میکند و اختصاصی هم به نظام ما ندارد، همه نظامهای بهاصطلاح دموکراتیک هم این کار را میکنند. مرحوم آیتالله فاضل لنکرانی میگفتند کسانی که با جمهوری اسلامی مخالفند، حکومت طاغوت را نشناختهاند، اگر میشناختند، میدانستند که قدر نعمت جمهوری اسلامی چیست.
رهآورد چهارم هم حاکمیت دین است که به برکت انقلاب، دینی که منزویاش کرده بودند دوباره به صحنه آمد.
همانطور که خودتان هم اشاره کردید، در دیماه سال گذشته شاهد طرح شعارهایی با مضمون حمایت از رضاشاه در تجمعات تهران و شهرستانها بودیم، از دید شما علت طرح این شعارها چیست؟ آیا تنها به تهییج بخشی از جامعه در فضای مجازی مربوط و محدود میشد یا اینکه عملکردهای مجموعه نظام و مسئولان در ۴۰ سال اخیر هم در این موضوع تأثیر داشته است؟
اولاً اغتشاشات دیماه سال ۹۶، اغتشاشات بسیار غیرقابل ذکری است. از این لحاظ که وزیر محترم کشور گفته است از تمام شهرهای کشور که در آن اغتشاشی انجام شده وقتی آمار گرفتیم، مجموع آنان ۴۰ هزار نفر بیشتر نبودهاند. از یک کشور ۸۰ میلیونی با زحمت بسیار، ۴۰ هزار نفر را جمع کردهاند. ثانیاً آتشبیار این معرکه به اصطلاح آمدنیوز است که یکی از افرادی که از آمدنیوز بیرون آمده و زمانی در آن، همهکاره بوده است، تصریح میکند که حتم داشته باشید شبکههای جاسوسی بیگانه، آمدنیوز را تغذیه میکنند؛ اصلاً آتشبیار این معرکه کانال تلگرامی آمدنیوز بوده است. ثالثاً منافقین تصریح کردند که شعارهایی که در این تجمعات داده میشد را ما ساختهایم. منافقین ضدخلقی که همین حالا هم آدم میکشند. نمیدانم در فضای مجازی آنچه من درباره شکنجه کردن توسط منافقین را دیدهام، شما هم دیدهاید یا نه؟ آنان همین الان هم در اردوگاههایشان با شکنجه قرون وسطایی آدم میکشند و میگویند که این شعارها را ما ساختهایم. پس یعنی این شعارها حتی شعارهای معترضان داخلی هم نبوده است.
رابعاً با آن همه تبلیغات وقتی ۴۰ هزار نفر را توانستهاند، جمعکنند این یک شقالقمر نیست. جالب است از قول بعضی از مقامات قضائی به شما بگویم که میگفتند در جریان اغتشاشات در شهری ما ۲۰ نفر را دستگیر کردیم که همهشان پسرهای پولدارهای این شهر بودند. یعنی معترضان حتی از فقرا هم نبودند بلکه پسرهای پولدارهای عمده آن شهر بودند؛ بنابراین در علت اینکه چرا این شعارها مطرح شد، نمیگویم که فقط فضای مجازی تأثیر داشت، اما آنکه صدای اینها را به هم رساند شبکه آلوده آمدنیوز بود. البته اگر کسی این سخن را بگوید که ما هیچ تقصیر و قصوری نداشتیم ادعای نادرستی است. تقصیر داشتیم و تقصیر ما این بوده که این انقلاب را درست به مردم معرفی نکردیم و خدماتش را درست به آنان منعکس نکردیم که من امیدوارم صداوسیمای جمهوری اسلامی در این عرصه فعالتر وارد شود که بهترین ابزار برای خنثیکردن این موارد، تبیین است. آن هم تبیین مستند از سیمای جمهوری اسلامی در ارائه خدمات انقلاب به مردم.
فیلترشدن شبکههای اجتماعی را چطور ارزیابی میکنید؟ از چه مسیری قرار است این اطلاعرسانی و حضور کسانی که به آنان اشاره کردید، انجام شود؟
حرف اصلی ما یک کلمه است و آن این است که اگر کسی بگوید که فضای مجازی اصلاً نه، باید بگوییم که این آقا نه دنیا را میشناسد، نه ایران را. فضای مجازی یک واقعیت است و فناوریای محسوب میشود که عامه مردم را در پوشش خود گرفته است؛ حرف ما این است که فضای مجازی آری، اما باید فرمانش دست نظام باشد. مسئولان خودشان اعتراف میکنند که ۸۰ درصد فضای مجازی در اختیار آمریکا است و این یک واقعیت است. چینیها قبل از دیگران این را فهمیدند و فضای مجازیِ - به تعبیر آنها - «کالیفرنیایی» را به چین راه ندادند. خودشان فضای مجازی بومی ابداع کردند؛ پس قصه فقط قصه ایران هم نیست، قصه جهان است. آمریکا با این فناوری میخواهد همه دولتهای جهان را متضرر کند و دولت در دولت ایجاد کند؛ بنابراین ما معتقد به فیلترکردن فضای مجازی نیستیم. معتقد به فیلترکردن فضای مجازی هستیم که فرمانش دست آمریکا است. ما میگوئیم ماشین باید ترمز داشته باشد. آیا این حرف جای «هو کردن» دارد که بعضیها فیلتر کردن را هو میکنند؟ ما میگوئیم ماشین اگر ترمز نداشته باشد به شما و سرنشینانش آسیب میزند. ما میگوئیم فضای مجازی داشته باشیم، اما از مسئولان بخواهیم که این فضا بومی شود. همان گونه که مقام معظم رهبری فرمودند: اینترنت ملی سامان گیرد. ما حرفمان این است. مثل اینکه ما بگوییم کاری کنید که آسیب فضای مجازی شما را نگیرد. اگر فضای مجازی فرماندهیاش دست آمریکا باشد قتلگاه دین، اخلاق و نظام سیاسی کشور است.
در آستانه چهلسالگی انقلاب، موضوع رعایت دیانت را در جامعه چطور ارزیابی میکنید؟
سوال این است که وضعیت دیانت و تدین در کشور ما خوب است یا نه؟ پاسخ این است که کشور ما کشور نظرسنجیها است. نهادهای مختلف هرروز، هرهفته و هرماه مسائل مختلفی را نظرسنجی میکند. در این نظرسنجیهای اخیر یکی از سوالات مشترک نظرسنجیها بهخصوص از جوانان پایبندی به دین بوده است و بین ۸۰ تا ۹۰ درصد اعلام کردند که به دین پایبندند، به ارزشها پایبندند و نمود آن هم مثلاً اعتکاف است که اکثریت معتکفان را جوانانمان تشکیل میدهند یا برگزاری عزاداری سیدالشهدا؛ این هیئتها را چه کسانی اداره میکنند؟ شبهای قدر در همین تهران تقریباً خودم اکثر مجالس را یا سخنرانی کردهام و یا سر زدهام و دیدهام که جداً جوانان جمعیت بسیار انبوهی را در آنها تشکیل میدهند؛ اینها نشانه این است که اصل دینداری آسیب ندیده است، اما اینکه دشمنان تلاش میکنند آسیب ببیند جای شک نیست.
یک جلوه کماعتناییها به دین، بدحجابیها و بیحجابیها است که جای نگرانی دارد، ولی مطلبی را مقام معظم رهبری در بجنورد فرمودهاند با این مضمون که نمیتوان گفت: همه اینها (بدحجابان) اردوگاه دلشان جای دیگری است. باید توجه داشت برخی از همین کسانی که ظواهر را رعایت نمیکنند - و از خدا میخواهیم به دلشان بیندازد که ظواهرش را هم رعایت کنند - اردوگاه دلشان با دین است و با ارزشها همراه هستند؛ بنابراین من خوشبینی مقام معظم رهبری را بیجا نمیدانم و معتقد هستم که خدا را شکر قشر عظیمی از مردم عزیز و جوانان عزیزمان همچنان اردوگاه دلشان اردوگاه دین و ارزشهای دینی است، اما باید کار بیشتر انجام دهیم، صداوسیمای ما در مسائل ارزشی کار عمیقتر و هنریتر انجام دهد، همهمان به وظیفهمان عمل کنیم و خداوند هم دینش را حفظ خواهد کرد.
برنامههای آینده مجلس خبرگان با توجه به اصلیترین وظایف این مجلس مبنی بر انتخاب رهبری و نظارت بر او، چیست؟ خودتان هم در نشست خبری سال گذشته در قم گویا به شکلگیری کارگروه تعیین رهبری در خبرگان اشاره کرده بودید.
متأسفانه از آن حرف گذشته بنده، سو برداشت شد. از من سوال کردند در رابطه با رهبری، تدبیر خبرگان چیست؟ من هم آمدم و تدبیر را گفتم، اما اینچنین منتشر کردند که خبرگان در پی انتخاب رهبر جدید هستند و مقدماتش را هم فراهم کردهاند. این یک سوءاستفاده بود. خدا را شکر، رهبری ما در با نشاطترین وضعیت خودشان قرار دارند و اهل ورزش و پیادهروی هستند، اما طبیعی است که باید به فکر آینده نظام هم بود. حال اگر از من بپرسید شخص خاصی را در نظر گرفتهاید، بنده که عضو کمیسیون تحقیق خبرگان، عضو هیئت رئیسه خبرگان و سخنگوی هیئت رئیسه هم هستم، میگویم که مطلقاً یک فرد هم در این زمینه مطرح نشده است. این را هم به صراحت و شفافیت میگویم. نه؛ اصلاً اینکه فرد خاص یا افرادی باشند، مطرح نشده است. این را گفتم برای اینکه هم شما و هم کسانی که این مصاحبه را میخوانند توجه داشته باشند که من بیاطلاع نیستم و اگر اطلاعی در این رابطه وجود داشته باشد یکی از کسانی که باید مطلع باشد بنده هستم که میخواهم سخنگوی آقایان در خبرگان باشم. اما مجلس خبرگان باید راهکار و تدابیرش را در این عرصه داشته باشد و دارد.