
فرارو- 19ژانویه دو قرن از تولد شاعر، داستاننویس و منتقدی میگذرد که تحولی بزرگ در داستاننویسی، به ویژه در فرم داستان کوتاه به وجود آورد: ادگار آلن پو. او از بنیانگذاران داستانهای علمی- تخیلی و پلیسی- کارآگاهی محسوب میشود.
ادگار آلن پو در دورانی نوشتن را آغاز کرد که قلب شعر و ادبیات مدرن جهان در پاریس میتپید. با این همه او بیش از این که از فرانسویان تاثیر بگیرد، الهام بخش بزرگترین شاعران آن زمان فرانسه شد. بیدلیل نیست که دو شاعر بزرگ این کشور، شارل بودلر و استفان مالارمه، پیگیرترین و موثرترین مترجمان و معرفان این نویسنده امریکایی به جهانیان محسوب میشوند. نخستین ترجمه داستانها پو به فارسی نیز از طریق زبان فرانسه انجام شد.
نویسندهای که از دو قرن پیش معاصر است نویسندگان و شاعران پرآوازهای چون والت وایتمن، ویلیام فاکنر، هرمان ملویل، اسکار وایلد، فئودور داستایفسکی، خورخه لوییس بورخس و توماس مان از ادگار آلن پو تاثیربسیار گرفتهاند و در نوشتههای خود بارها نبوغ او را ستودهاند.
ادگار آلن پو را آغازگر نظریهپردازی ادبی به ویژه در داستان کوتاه میدانند.
بر اساس آثار او تعداد بیشماری فیلم، نمایش، کارتون و نمایش رادیویی ساخته شده. استقبال از نوشتههای پو که با انتشار نخستین شعرهایش آغاز شد تا امروز نیز ادامه دارد.
آثار ادگار آلن پو به زبان فارسی آشنایی فارسیزبانان با آثار ادگار آلن پو با ترجمه سه داستان مشهور او، آمون تیلاد، قلب رازگو و ماسک مرگ سرخ به وسیله مسعود فرزاد، از دوستان صادق هدایت، آغاز شد. در همان دوران شعر مشهور کلاغ پو را صادق چوبک به فارسی برگرداند. از آن زمان بسیاری از داستانهای این نویسندهی راهگشا به فارسی ترجمه و منتشر شده است.
مهدی غبرایی، که سال ۱۳۸۶مجموعهای از داستانهای پو را با عنوان گربه سیاه منتشر کرد تعداد کتابهای ترجمه شده از آثار او به فارسی را ۱۵جلد ذکر میکند. او معتقد است با این حال جای خالی ترجمههای قوی از آثار او به خوبی حس میشود.
تاثیر ادگار آلن پو بر نویسندگان ایرانی گرچه داستانهای جنایی و کارآگاهی در ایران نیز خوانندگان زیادی دارد، این فرمها از سوی نویسندگان مطرح معاصر چندان جدی گرفته نشده. شاید به همین دلیل تاثیر اثار پو بر نویسندگان ما ناچیز باشد؛ تاثیری که در مورد بسیاری از نویسندگان جهان از زمان حیات نویسنده آغاز شد و همچنان ادامه دارد.
از مرگی مرموز تا جشن تولدی یک ساله ادگار آلن پو زندگی کوتاه اما پر فراز و نشیبی داشت که بخش بزرگ آن، به رغم شهرت زودرس، در سرگردانی و تنگدستی گذشت. مرگ او نیز مانند بسیاری از داستانهایش رازآلود و پر ابهام بود. نویسنده آمریکایی هفتم اکتبر سال ۱۸۴۹ پس از چهار روز بستری بودن در بیمارستان به علتی نامعلوم در سن ۴۰ سالگی جانسپرد.
در مورد مرگ او دهها تئوری وجود دارد. برخی با استناد به گفتههای پیش از مرگش در مورد یک شبح و سایهای بر دیوار، از یک دزدی و جنایت سخن میگویند، برخی علت مرگش را زیادهروی در نوشیدن الکل میدانند. مسمومیت یا ابتلا به وبا نیز مطابق برخی تئوریهای میتواند علت مرگ او بوده باشد. بالتیمور شهری است در ایالت مریلند که ادگار آلن پو چند سال از زندگی خود را در آنجا گذراند و عاقبت ژولیده و نیمهجان کنار یکی از خیابانهای شهر پیدا شد.
در سال ۲۰۰۹ جشن و مراسمی یک ساله به مناسبت دویستمین سالروز تولد پو در این شهر برگزار میشود. شهر بالتیمور در طول یکسال با برگزاری نمایشگاه، اجرای نمایشهایی براساس آثار ادگار آلن پو و دهها برنامه دیگر یاد نویسندهای را گرامی میدارد که در زمان حیات خوانندگان بسیار و دوستانی اندک داشت. از زمان مرگ پو تا امروز کمتر مجموعهای از داستانهای مدرن جهان منتشر شده که اثری از او در آن نباشد.