
فرارو- دولت اوباما روز جمعه از تلاش ناموفق برای آموزش شورشیان سوری برای جنگ با داعش دست کشید. همزمان، پنتاگون برنامۀ جایگزین خود که شامل کمک مستقیم به واحدهای موجود شورشیان را اعلام کرد. این واحدها ظاهراً موقعیت بهتری برای مبارزه با شبهنظامیان تندرو دارند.
به گزارش فرارو به نقل از واشنگتن پست، این تصمیم به معنای پذیرش ناکامیهای مکرر برنامهای است که از اوایل امسال (2015) آغاز شد. در تازهترین تحول، جنگجویان تازه آموزشدیده از سوی نیروهای رقیب مورد حمله قرار گرفتند؛ نیروهایی که اولویت اصلیشان جنگیدن علیه اسد است. از سوی دیگر، یکی از واحدهای آموزشدیده توسط آمریکا تصمیم گرفتند تا تجهیزات آمریکایی خود را تحویل یکی از شعب القاعده در سوریه دهند.
مسئولان ایالات متحده امیدوارند تا طرح اصلاح شده به نیروهای عرب کمک کند تا با همکاری جنگجویان کرد، موفقیتی را که کردها در جنگ علیه داعش در شمال شرق سوریه به دست آورند، تکرار کنند و در نهایت داعش را در رقه، پایتخت خودخواندهاش، محصور کنند.
کریستین ای. وورموت، معاون سیاسی وزارت دفاع آمریکا، در مورد طرح تازه به گزارشگران گفته است: "آنچه که ما واقعاً تلاش داریم انجام دهیم این است که آن بخشی را که به کارمان آمده را تقویت کنیم و از چیزهای دیگری برایمان چالشزا بوده درس بگیریم."
وورموت گفت که برنامۀ آموزشی که اوایل امسال آغاز شد، لغو نشده است، بلکه مورد "توقف عملیاتی" قرار گرفته و ممکن است در آینده از سر گرفته شود.
این اقدام، نشانی از افزایش حضور ایالات متحده در جنگ زمینی فرسایشی در سوریه است و چنانچه سلاحهای داده شده به طیف گستردهتر از واحدهای شورشی سر از جاهای دیگر دربیاورند و یا اگر جنگجویان مورد پشتیبانی آمریکا مورد حملۀ نیروهای وفادار به اسد یا متحدانش قرار گیرند، ممکن است که دولت اوباما در معرض خطرات جدیتری قرار گیرد.
مسئولان نظامی آمریکا پیشتر سال گذشته را صرف راهاندازی برنامۀ آموزشی پنتاگون کردند. بنا بر برنامۀ اولیه، ارتش ابتدا افراد سوری را انتخاب میکرد و سپس از کشور خارج کرده و تحت آموزش چندهفتهای در ترکیه یا اردن قرار میداد.
اما یافتن کاندیداهای مناسب برای آموزش دیدن دشوار بود (به خصوص که یکی از شروط آمریکا این بود که افراد فقط باید با داعش بجنگند و نه با رژیم بشار اسد) و دشوارتر از آن، حفظ ارتباط با آنها پس از بازگشتشان به سوریه بود. کمتر از 200 جنگجو مورد آموزش قرار گرفتهاند.
بنا بر طرح تازه، رهبران گروههایی که در حال حاضر مشغول جنگ با داعش هستند، انتخاب شده و سپس دورۀ فشردۀ حقوق بشر و ارتباط جنگی را خواهند گذراند. یکی از مسئولان گفته است که بسیاری از آنها، قبلاً خارج از سوریه آموزش دیدهاند.
دست آخر، پنتاگون در نظر دارد تا مهمات و سلاحهای اساسی را در اختیار جنگجویان تحت امر این دسته از رهبران قرار دهد و به اهدافی که توسط این واحدها شناسایی میشوند، حملات هوایی انجام دهد.
این تغییر استراتژی که هفتۀ گذشته مورد تایید باراک اوباما قرار گرفت، در حالی صورت گرفته که واشنگتن سعی در کنار آمدن با ورود مسکو به جنگ سوریه دارد. هواپیماها و نیروهای روسیه، در حال حاضر از عملیاتی که توسط نیروهای وفادار به اسد بر ضد شورشیان ضد دولت صورت میگیرد، پشتیبانی میکنند. این موضوع به پیچیدهتر شدن عملیات هوایی ایالات متحده در آمریکا منجر شده است.
مسئولان پنتاگون همچنین به دنبال راههایی هستند تا به تلاشی موازی که برای بیرون راندن داعش از عراق صورت میگیرد، نیرویی تازه ببخشند. نیروهای محلی در عراق، تاکنون در عقب راندن داعش از نواحی شهری کلیدی، ناتوان بودهاند.
این رویکر تازه، ظاهراً از پیروزی نیروهای کرد سوری علیه داعش در شهر کوبانی، که با پشتیبانی حملات هوایی آمریکا به ثمر نشست، نشئت گرفته است. مسئولان آمریکایی تحت تاثیر سرسختی واحدهای کرد و قابلیت آنها در استفاده موثر از حملات هوایی آمریکا، قرار گرفتند.
برخی از واحدهای شورشی که میتوانند از حمایتهای تازۀ ایالات متحده بهرهمند شوند، در زمرۀ واحدهایی قرار دارند که دولت آمریکا به شکلی کلی با نام "ائتلاف اعراب سوریه" به آنها اشاره میکنند. این واحدها در نواحیِ نزدیک نواحی عملیاتی کردها، در نزدیکی مرز ترکیه حضور دارند. مسئولان آمریکایی امیدوارند که این جنگجویان عرب، در کنار واحدهای کرد، بتوانند به محاصرۀ رقه و رهبران داعش در آن شهر، کمک کنند.
اگرچه شمار نیروهای کرد در آن منطقه بسیار بیشتر است و واشنگتن آنها را نیرویی موثرتر میداند، اما پنتاگون به صورت مستقیم تسلیحات در اختیارشان نمیگذارد. دلیل این امر مخالفت ترکیه به عنوان یکی از اعضای ناتو است که از تقویت کردها در نزدیکی مرز خود میترسد.
این برنامه نهایتاً میتواند همکاری جنگجویان عربی را که در غرب فرات، حوالی شهر "منبیج" میجنگند را نیز شامل شود. داعش با استفاده هرج و مرجی که جنگ ضد بشار اسد فراهم آورده، در حال پیشروی در این ناحیه است.
کمک نظامی چشمگیر به آن جنگجویان در ناحیهای که گروههای افراطگرا با شورشیان معتدل مخلوط شدهاند و اغلب در کنار هم میجنگند، نوعی فاصله گرفتن از سیاست پیشین ایالات متحده محسوب میشود. یکی از مسئولان ارشد دولت آمریکا، که به شرط محفوظ ماندن نامش حاضر به صحبت شده، حاضر نشد که جزییات کمک تازه که احتمالاً به زودی به شمال غرب سوریه وارد خواهد شد، برملا کند. اما گفت: "این کمکها در اختیار نیروهای ضد داعش قرار خواهد گرفت که رهبرانشان با دقت انتخاب شدهاند" و این گروهها را گروههایی با "اعضای متنوع" توصیف کرد.
پنتاگون معتقد است که حمایتهای آمریکا میتواند به نیروهای نظامی در بستن مرزهای سوریه و متعاقباً جلوگیری از رسیدن نیرو و سلاح جدید به داعش کمک کند. هر چند که این احتمال هم پیش میآید که هواپیماهای آمریکایی و هواپیماهای روسی که در حال حاضر در غرب سوریه عملیات میکنند، بسیار نزدیک شوند.
برت مکگورک، از مسئولان ارشد وزارت خارجۀ آمریکا، میگوید که تغییرات تازه بازتاب دهندۀ رویکرد دولت اوباما برای تطبیق با تحولات روز سوریه است. او به خبرنگاران گفت: "هر چه بیشتر سعی کنیم که یک مکعب را در یک سوراخ دایرهای فرو کنیم، کمتر نتیجه میگیریم."
با وجود اینکه واحدهای دریافتکنندۀ کمک در برنامۀ جدید پنتاگون، بناست عمدۀ تمرکز خود را صرف مبارزه با داعش کنند، اما ظاهراً بعید نیست که اسد و روسها همچنان به دید هدف به آنها نگاه کنند.
برنامۀ تازه، جدای از برنامهای است که به رهبری سیا برای کمک به گروههای شورشی در سوریه صورت میگیرد. مشخص نیست که تغییر برنامهای روز جمعه اعلام شد، بر برنامۀ سازمان سیا را نیز شامل میشود یا خیر.
همچنین مشخص نیست که چنانچه واحدهای شورشی مورد حمایتش مورد حملۀ نیروهای سوریه یا روسیه قرار گیرند، آمریکا متعهد به دفاع از آنها خواهد بود یا خیر. هنگامی که جنگجویان آموزشدیده توسط آمریکا در تابستان امسال توسط یک گروه رقیب مورد حمله قرار گرفتند، آمریکا برای حمایت از آنها دست به حملۀ هوایی زد.