مجلس نهم، امروز آخرین جلسه علنی را در سال 1391 برگزار میکند. نمایندگان مجلس نهم که تعداد زیادی از آنها اولین دوره وکالت خود در بهارستان را تجربه میکنند، سال 91 روزهای پر فراز و نشیبی را گذراندند.
هفتم خرداد ماه بود که زنگ اولین جلسه علنی نهمین دوره مجلس شورای اسلامی به صدا در آمد. هنوز رئیس مجلس و اعضای هیأت رئیسه دایم مشخص نشده بودند و طبق آیین نامه، هیأت رئیسه سنی در جایگاه رياست قرار گرفته بودند. علیرضا مرندی رئیس سنی مجلس همان روز در سخنرانی خود گفت: مجلس باید سپر دفاع از منافع ملی در مسائل بینالمللی باشد تا از حقوق ملت صیانت شود، مجلس باید با دقت حوادث منطقه را رصد کند و در جهت تقویت دموکراسیخواهی بکوشد.
آن روز براي مجلس نهم به يادماندني بود، احمدی نژاد رئیس دولت دهم، صادق آملی لاریجانی رئیس قوه قضاییه، مهدوی کنی رئیس مجلس خبرگان، هاشمی رفسنجانی رئیس مجمع تشخیص مصلحت، جنتی دبیر شورای نگهبان ، علی اکبر ناطق نوری رئیس دوره پنجم مجلس، هاشمی شاهرودی، فرماندهان ارتش و سپاه، اعضای هيأت دولت، اعضای شورای نگهبان، گلپایگانی رئیس دفتر رهبری، قالیباف شهردار تهران، استانداران، سفراي کشورهای خارجی و تعدادي از مسئولان كشوري آمده بودند و انگار همه چيز روبراه بود.
احمدينژاد هم آن روز آمده بود تا براي افتتاح مجلس نهم سخنراني كند. رئيس دولت دهم در صحن علني گفت: من و شما شأنی جز خدمتگزاری ملت نداریم باید همواره یادمان باشد که ما آقا بالاسر و بالاتر مردم نیستیم ما همه نوکر مردم هستیم. احمدینژاد در پايان سخنرانياش خطاب به نمایندگان تاكيد كرد: همدلی رمز موفقیت است. همه باید دست در دست هم دهیم و کار کنیم و یار هم باشیم. اما اين سخنان تنها براي همان روز اول بود و بعد اتفاقاتي رقم خورد كه در ادامه به آنها اشاره مي كنيم.
جدال لاريجاني و حداد
جنجال نخست مجلس در سال 91 بر سر انتخاب هيأت رئيسه و رئيس مجلس بود. فراكسيون اصولگرايان و رهروان ولايت دو ليست متفاوت براي هيأت رئيسه ارائه دادند و رقابتي بين حداد عادل و علي لاريجاني شكل گرفت. حداد عادل كه سابقه رياست دوره هفتم را نيز برعهده داشت، نسبت به علي لاريجاني رئيس دوره هشتم، رابطه نزديكتري با دولت احمدينژاد داشت و از سوي نمايندگان حامي دولت نيز مورد حمايت بود. با اين حال تلاش اين دسته از نمايندگان بي نتيجه ماند و علي لاريجاني دوباره بر كرسي رياست پارلمان تكيه زد. تركيب هيأت رئيسه هم تقريبا دست نخورده باقي ماند و باهنر دوباره به نيابت رئيس مجلس رسيد.
قتل و سرقت و اختلاس در پرونده نمايندگان
البته نمايندگاني كه نام آنها در جريان انتخابات 12 اسفند ماه سال 90 بيرون آمده بود از همان ابتداي كار بر سر تصويب اعتبارنامهها، درگير شدند. از ميان آنها تنها 33 درصد از مجلس هشتم مانده بودند و 5 درصد داراي سابقه نمايندگي ادوار و بقيه براي اولين بار به بهارستان راه يافته بودند. احمد توکلی و مرتضی آقاتهرانی به اعتبارنامه حبیب برومند نماینده بیله سوار و پارس آباد اعتراض داشتند و آنچنان در صحن علنی مجلس آن را پیگیری کردند که غلامرضا مصباحی مقدم رئیس شعبه چهار پذیرفت که اعتبارنامه وی را دوباره بررسی کنند.
توكلي به اعتبارنامه ايرانپور نماينده مباركه نيز اعتراض داشت چرا كه وي به دليل سرقت و جعل چك به حبس محكوم شده بود. در پرونده نماينده ديگر نيز اتهام قتل وجود داشت. از سوي ديگر محمدجواد كريمي قدوسي و علاءالدين بروجردي نيز نسبت به اعتبارنامههاي هم اعتراض كردند.
كريمي قدوسي از مجلس هشتم و بر سر پرونده اختلاس 3هزار ميلياردي و دخالت بروجردي در آن، به ادامه رياست وي در كميسيون امنيت ملي اعتراض داشت و اين بار در موضوع اعتبارنامهها دوباره آن را مطرح كرد. ايرانپور هم در اعتراض به مطرح شدن اتهام سرقت و حكم زندانش، به اعتبارنامه تعدادي از نمايندگان تهران اعتراض كرد. با اين حال در نهايت همه چيز به خوبي و خوشي تمام شد و اعتبارنامه همه تصويب شد.
استيضاح وزير ورزش
مجلس نهم يك ركورد جالب هم دارد. روز يكشنبه 16 مهرماه، استيضاح محمد عباسي وزير ورزش و جوانان در دستور كار مجلس قرار گرفت. اين استيضاح در ابتدا با 40 امضا به مجلس ارائه شده بود اما با پس گرفتن تدريجي امضاها در نهايت با 11 امضا در دستور كار مجلس قرار گرفت. حسن كامران به عنوان يكي از استيضاحكنندگان پشت تريبون قرار گرفت.
لاريجاني وسط سخنراني كامران ، اعلام کرد که با پس گرفتن یکی دیگر از امضاها، استیضاح منتفی شد؛ بعد از اعتراض کامران، لاریجانی اعلام کرد به دليل تقاضاي يک نماينده ديگر براي استيضاح، دستور جلسه را همچنان ادامه مي دهيم و دیگر پس گرفتن نداریم . پس از آنکه صحبت هاي حسن کامران و حسينعلي حاجيدليگاني به عنوان موافق استيضاح صحبت کردند، لاريجاني مجدد اعلام کرد نمایندگان استیضاح کننده به دلیل آنچه شرایط اقتصادی خواندهاند خواهان پس گرفتن امضاهای خود شدهاند. بنابراين نفرات امضاء کننده استيضاح، حد نصاب لازم را ندارد و در نهايت رئيس مجلس خروج استیضاح از دستور را اعلام كرد.
در واقع استيضاح وزير ورزش ابتدا در دستور قرار گرفت، بعد امضاها درست در زمان شروع استيضاح از حد نصاب افتاد، بعد دوباره يك نماينده امضا كرد و در نهايت لاريجاني گفته بود با پس گرفتن امضاها از حدنصاب افتاده است و استيضاح لغو شد.
حكم حكومتي لغو سؤال از رئيسجمهور
اما طرح سوال از رئيسجمهور براي دومين بار در تاريخ جمهوري اسلامي در مجلس نهم كليد خورد. طرحی که با فرازو نشیبهای بسیاری روبه رو بود. امضاهایی که به حدنصاب میرسید و نمایندههایی که امضای خود را پس میگرفتند؛ سرانجام اين طرح با 76 امضا روز ۱۴ آبان ماه اعلام وصول شد.
بعد از آن جنجال دیگری بر پا شد که عدهای گویا امضای خود را پس گرفته بودند و هیأت رئیسه آن را منظور نکرده بود. نمایندگان حامی دولت در مجلس موضوع شکایت از هیأت رئیسه را به کمیسیون اصل 90 مطرح کردند. احمدینژاد هم در اين ميان، دعوتنامههایی شخصی را برای نمایندگان فرستاد و آنها را به ضیافتی با عنوان نشست مشترک دولت و مجلس دعوت کرد.
ضیافتی که حتی برخی از موافقان سابق سؤال از رئیسجمهور را به مقام مخالفت با سؤال رساند. البته احمدینژاد برای حضور در مجلس و پاسخگویی اعلام آمادگی کرده بود که در نهایت طرح سؤال با حكم حكومتي رهبری منتفي شد. علي مطهري از جمله كساني بود كه طرح سؤال از رئيسجمهور را به طور جدي دنبال ميكرد پس از منتفي شدن اين طرح در پاسخ به این سؤال که چرا برای حل مشکلات اقتصادی سؤال از رئیس جمهور را پیگیری کردید، گفت: ما فکر میکردیم سؤال مفید است و هنوز هم فکر میکنیم مفید است اما چون نظر رهبری مخالف سؤال بود و حکم کردند ما نیز تابع آن هستیم.
بنبست هدفمندي در مجلس
از ديگر مصوبات مجلس نهم در سال 91، قانون منع اجراي فاز دوم هدفمندي يارانهها بود. دولت از سوي ديگر بارها تلاش كرده بود كه مرحله دوم هدفمندي يارانهها به ويژه افزايش يارانههاي نقدي را اجرايي كند اما نمايندگان بنا به آنچه شرايط نامساعد اقتصادي كشور و اجرا نشدن صحيح فاز اول ميدانستند به صورت قاطع در مقابل اين تصميم دولت ايستادند و اجازه ندادند تا دولت به هدفش برسد.
ماجراي مرگ يك وبلاگنويس
ستار بهشتی کارگر و وبلاگنویسی که در بازداشت پلیس فتا به سر میبرد، جان خود را از دست داد. به دنبال آن نامه جمعی از زندانیان زندان اوین در مورد وضعیت ستار و شکایت نامهای که وی تنظیم کرده بود، منتشر شد. سپس رسانههای خارجی و نهادهای حقوق بشری خبر مرگ وبلاگ نویس زندانی را منتشر کردند و با بالاگرفتن نگرانیها، مجلس و کمیسیون امنیت ملی کمیتهای را برای بررسی علت مرگ وی تشکیل داد.
اظهارنظرهای متفاوتی از سوی مسئولان به گوش میرسید، از اظهارات ابتدایی علاءالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مبنی بر مشاهده نشدن آثار ضرب و شتم بر بدن ستار تا گزارش پزشکی قانونی که از چند کبودی و آثار ضرب و شتم بر بدن وی حکایت میکرد. مهدی دواتگری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس و نماینده ویژه مجلس برای بررسی پرونده ستار بهشتی با مقصر خواندن پلیس فتا در مرگ این وبلاگ نویس خواستار برکناری رئیس پلیس فتا شد.
رئيس پليس فتا بركنار شد و گزارش كميته رسيدگي به پرونده ستار بهشتي در مجلس قرائت شد كه اعتراض تعدادي از نمايندگان را به دنبال داشت. به گفته اين نمايندگان بخش هايي كه مربوط به شكنجه ستار بهشتي توسط ماموران پليس بود از گزارش نهايي حذف شده است.
استيضاح تاريخي وزير كار
اما شايد جنجاليترين روز مجلس نهم در سال 91، اتفاقات روز استيضاح شيخالاسلامي وزير كار باشد. استيضاحي كه قصه درازي دارد و از آنجايي شكل گرفت كه پاي سعيد مرتضوي دادستان بركنار شده و از متهمان پرونده كهريزك در حوادث پس از انتخابات 88، به دولت باز شد. استيضاحي كه در مجلس هشتم مطرح شده بود و مجلس نهميها دوباره آن را از سر گرفتند.
ديوان عدالت هم دو بار راي به بركناري مرتضوي داده بود و دولت همچنان اصرار بر ابقاي او داشت. آييننامهها و اختيارات در كابينه تغيير كرد تا اين متهم كهريزك در دولت بماند و سرانجام منجر به آن شد كه استيضاح شيخالاسلاميوزير كار در مجلس برگزار شود. اما اتفاقاتي افتاد كه اصل استيضاح را به حاشيه راند.
مجلسيها كه در طرح سوال از رئيسجمهور و در جلسه سخنراني احمدينژاد در مجلس از او خواسته بودند كه بماند و به حرفهاي آنها گوش كند و احمدينژاد هم هر بار به بهانه اينكه وقت كافي ندارد، دست رد بر سينه آنها زده بود، با نطق رئيس مجلس در پاسخ به افشاگريهاي احمدينژاد، حسابي از خجالت رئيس دولت دهم در آمدند.
احمدينژاد كه در تمام سالهاي پاستورنشينياش از ناگفتههايي سخن ميگفت و «بگم بگم»هاي او به نقطه عطف شوخيها و تهديدهاي دولت و مردم بدل شده بود، در جلسه استيضاح به نواري اشاره كرد كه برخي در مجلس به او توصيه كردند از پخش آن صرفنظر كند كه لاريجاني خطاب به او گفت: چیزی را که لازم میدانید بگویید و اگر نوار هم دارید، بگذارید؛ چون این مطلب را از صبح تا بهحال دارید میگویيد. احمدینژاد نیز اظهار کرد: 24 ساعت جلساتی برگزار شده است و بخشی را که مسئلهای درست نمیکند و نرمتر است، میخواهیم پخش کنیم.
دوستانی گفتند اجازه دهید فضای کشور آرامتر شود. من گفتم یک نسخه را به رئیس محترم مجلس تقدیم کنم و یک نسخه راهم به روسای کمیسیونها بدهیم. لاریجانی هم در ادامه گفت: خواهش میکنم نوارتان را پخش کنید که بعدا نگویيد پخش نشده است. پخش کنید. چیزی کم نگذارید. در پی اعتراض نمایندگان به پخش نوار از سوی رئیس جمهور، لاریجانی گفت: آقای احمدینژاد همه چیزتان را بگویید. یک چیزی در جامعه راه میاندازید، بعد میگویند مسائلی بوده است. آقایان امروز روز مهمیاست، بگذارید بگویند در جامعه ما حرفهای زیادی زده میشود، اگر راجع به بستگان ما بوده، بگذارید بشنویم.
فيلم خصوصي آقايان مرتضوي و لاريجاني
سرانجام فيلمي كه به طور مخفيانه از جلسهاي با حضور فاضل لاريجاني (برادر علي لاريجاني) و سعيد مرتضوي تهيه شده بود، در صحن علني به نمايش در آمد كه از اظهارات احمدينژاد درباره محتواي آن، اينگونه بر ميآمد كه پيرامون توافق بر سر ابقاي مرتضوي از كانال فاضل لاريجاني است. در تمام مدت فضاي مجلس متشنج بود و عدهاي از نمايندگان با فريادهايي به اين اقدام احمدينژاد اعتراض كردند.
در نهايت در آن جلسه وزير كار با راي قاطع نمايندگان بركنار شد. پس از آن و در روزهاي پاياني بهمن مقام معظم رهبري در جمع مردم تبريز به اتفاقات روز استيضاح انتقاد وارد كرد ند و به دنبال آن ۲۶۵ نفر از نمایندگان در نشست علنی مجلس طی بیانیهای ضمن تشکر از صحبتهای ايشان در دیدار خود با مردم آذربایجان شرقی به سهم خود از مسائل به وجود آمده در قضیه استیضاح عذرخواهی کردند.
با این حال علی مطهری، نماینده تهران با اشاره به سخنان رهبری در خصوص جلسه استیضاح وزیر کار در مجلس گفت: نقد رهبری هشداری به آقای احمدینژاد بود که رفتار خود را تا زمان انتخابات با مصالح کشور تنظیم کند و برای پیروزی کاندیدای مورد نظرش پروژه سیاسی اجرا نکند.
منبع: قانون