طی سهماه اخیر نه تنها فیلترینگ کاهش پیدا نکرده، بلکه دسترسی بسیاری از مردم به اینترنت آزاد نیز با مشکل روبهرو شده است. تقریبا اغلب کسانی که در ایران از تلفنهمراه استفاده میکنند، فیلترشکن روی موبایلهای خود دارند. «جرمانگاری استفاده از فیلترشکن»، اما باعث میشود تا بخش زیادی از جامعه ۸۵ میلیونی ایران، «مجرم» شناخته شوند.
بر اساس اخبار رسمی که طی سهماه اخیر منتشر شده، بعد از فیلترینگ گسترده شبکههای اجتماعی و همچنین کاهش پهنای باند اینترنت بیش از ۴۰۰ هزار نفر در ایران شغل خود را که مبتنی بر فعالیتهای اینستاگرامی بوده از دست دادهاند و مجبور به دستفروشی در خیابان شدهند. این اتفاق در روزهای اخیر شدت گرفته و بسیاری از فیلترشکنها از کار افتادهاند و تعداد کاربرهای فعال با کاهش چشمگیری روبهرو شدهاند. حال وجود دستگاههای استارلینک آیا میتواند نشانه پایان فیلترینگ در ایران باشد؟ یا مسیر مطالبه مردم را از «رفع فیلترینگ » بهطور کامل دور خواهد کرد؟
ایران دارای بیشترین ترافیک مخرب در جهان است
طبق آمار کلود فلیر، کشورهایی که بیشترین ترافیک مخرب را داشتند، ترکمنستان، جزایر بریتیش ویرجین و جمهوری سیشل هستند، ولی از انتهای سپتامبر نوع ترافیک ایران تغییر کرده و حالا تبدیل به نخستین کشور دارای ترافیک مخرب شده است. این تغییر همزمان با محدودیتهای گسترده در اینترنت کشور اتفاق افتاده است.
وزیر کشور:
وزیر کشور درباره رفع فیلترینگ شبکههای مجازی گفت: اگر متولیان شبکههای اجتماعی و مجازی بخواهند با ناامنی و هدایت جریانات اغتشاشگر کار کنند، طبیعی است ما هم همان موضع قبلی را خواهیم داشت.
بررسی تاثیر فیلترینگ و کندی اینترنت بر کسبوکارهای خرد
احسان مهتدی، یکی از موسسان روستاتیش (موسسه کارآفرینی اجتماعی- اقتصادی) میگوید: تا شهریور امسال عددهای خوبی در بخش فروش محصولات روستایی به دست آورده بودیم و صعود قابلتوجهی بعد از دوره کرونا داشتیم، اما به یکباره دچار افول شدیم. ما در سه ماه گذشته آنچنان ضربه دیدیم که باورمان نمیشود. فروشمان به یکباره صفر شد.
وزیر ارتباطات فیلترشکنها را دلیل اصلی کاهش کیفیت اینترنت خواند
در وضعیتی که وزیر ارتباطات از افزایش تعداد کاربران پیامرسانهای بومی و شبکههای داخلی و همچنین مناسب بودن سرعت اینترنت خبر میدهد، مدیران اپراتورهای مختلف کشور با اشاره به ضررهای چند صد میلیاردی خود، وضعیت فعلی این شرکتها را بحرانی و نیازمند مساعدت میدانند.
اصولاً سیاستگذاری بر منع و فیلترینگ ، بسیار هزینهبر و نیز ناپایدار است و هر آن ممکن است که شیوههای جدیدی برای خنثی کردن آنها به وجود آید. نکته مهم بعدی اینکه دسترسی به اخبار و نظرات منحصر به اینترنت نیست، دسترسی به ماهوارهها ممکن است و میتواند نقش مخربتری را ایفا کند؟ بنابر این فیلتر شدن و یا کاهش سرعت اینترنت، میتواند عوارض جدی در همه حوزهها داشته باشد.
وزارت ارتباطات به منظور تولید سیستم عامل بومی فراخوانی منتشر کرده و از تولیدکنندگان سیستم عامل موبایل دعوت به همکاری کرده است. این فراخوان درحالی منتشر شده است که کسبوکارها با مشکلات پیشآمده از فیلترینگ شبکههای اجتماعی دستوپنجه نرم میکنند. از طرفی تجربههای ناموفق میگوید، این مدل تولیدات بومی استقبال کاربران را به همراه ندارد.
در پی انتشار نقل قولی از احمد وحیدی وزیر کشور مبنی بر فیلتر شدن فضای مجازی مرکز اطلاع رسانی وزارت کشور در اطلاعیه ای این نقل قول رسانه ای را تکذیب کرد.
حجت الاسلام نیک بین گفت: طبق گزارشهایی که داده شده احتمال زیاد اینستاگرام و واتس اپ به ایران میآیند.
دادستان کل کشور در خصوص فیلترینگ گفت: بنده امروز هم پای مسأله فیلتر کردنها ایستادم و خیلی فحش خورده ام؛ ما امروز یک وی پی ان را میبندیم، بلافاصله با روش دیگر آن هم از خارج از کشور در اختیار قرار میگیرد. یا بایستی کلاً فضای مجازی را ببندیم که نه مورد تأیید مسؤولین عالی نظام هست، نه امروز امکانش هست.
محمد کشوری گفت: در ایران خود سرویس اینترنت به معنای تامین پهنای باند و نقاط اتصال با شبکه جهانی طبق قانون در اختیار شرکت دولتی ارتباطات زیرساخت است. بحث فیلترینگ و سیاستهای مرتبط با آن مثل کنترل و بستن فیلترشکنها هم توسط این شرکت دولتی انجام میشود.
رئیس مرکز بهبود محیط کسبوکار اتاق بازرگانی ایران:
عامری با تاکید بر اینکه نارساییهای اینترنتی نزدیک به دو ماه گذشته خسارتهای قابل توجهی ایجاد کرده، گفت: «آمارها بیانگر آن است که فقط در مهر ماه، بیش از ۸۰ هزار میلیارد تومان خسارت به کسبوکارها وارد شده است.»
معاون وزیر ارتباطات خبر داد
معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات گفت: افزایش پیک ترافیک داخل بیش از ۷۰ درصد است و در برخی از مواقع تا ۹۰ درصد هم افزایش مییابد.
محمد صالح مفتاح حقوقدان:
محمد صالح مفتاح حقوقدان گفت: هر محدودیتی تنها سی روز اعتبار دارد و پس از آن باید دولت لایجه بدهد. این لایحه باید در صحن علنی بررسی شود و برایش رای بگیرند و اگر رای آورد به شورای نگهبان برود و آنجا هم تائید شود. تازه این مجوز هم تنها یک ماه اعتبار خواهد داشت.
گاهی به زمزمههای رفع محدودیتهای اینترنتی و ابهامات موجود در آن
از تیر ماه کاربران شاهد افزایش اختلالات و کاهش مداوم کیفیت اینترنت بودهاند و همین موضوع نارضایتی شدید آنها را به دنبال داشت. از آنجا که این اختلالات به شکلی یکسان در کیفیت خدمات اپراتورها ایجاد نشده بود، کارشناسان نمیتوانستند آن را به اختلالی زیرساختی تعبیر کنند. همین موضوع ظن بهروزرسانی و تقویت سیستم فیلترینگ کشور را پررنگتر میکرد. درست در همان روزها وزیر ارتباطات هم از تخصصی کردن یا به عبارتی طبقهبندی اینترنت خبر داد.
نادری خاطرنشان کرد: ما هم معتقدیم بخشی از کسب و کارها در اینستاگرام است اما بحث ما چیز دیگری است مبنی بر اینکه فیلتر به این شکل جواب نمیدهد و باید سیاست جدیدی اتخاذ کرد.
اینترنت در ایران به شبکه ملی اطلاعات محدود خواهد شد
موضوع بازگشت دوباره طرح صیانت به مجلس آن هم در روزهایی که وزیر ارتباطات و بسیاری از نمایندگان مجلس درباره مدیریت و نظارت بیشتر بر فضای مجازی تاکید میکنند؛ نشان از اراده دولت و مجلس برای اعمال محدودیتهای بیشتر بر اینترنت و فضای مجازی دارد.
جامهبزرگ گفت: شبکه ملی اطلاعات یک لازم غیرکافی است که در نبود دسترسی آزاد به اینترنت و پلتفرمهای بینالمللی به یک امر زائد غیرکاربردی تبدیل میشود. توسعه آن به بهانه حرکت در مسیر استقلال یا تحقق اقتصاد دیجیتال، نیز یک فریب بزرگ و اشتباه تاریخی در کشور خواهد بود.
غلامرضا نوری قزلجه گفت: من از آقای رئیسجمهور درخواست کردم با توجه به اینکه شورای عالی فضای مجازی الان حوزه اینترنت و فضای مجازی را در اختیار دارد و با مصوبات جدیدی که گذرانده تقریبا اشراف آن کامل شده و ریاستش با رئیسجمهور محترم است، برای برگشت هرچه سریعتر اینترنت به شرایط یکی دو ماه قبل کمک کنند.