
فرارو- آژانس بین المللی انرژی اتمی به زودی در مورد مساله هستهای ایران جلسه اضطراری تشکیل میدهد. به نظر نمیرسد در شرایط فعلی قطعنامهای عیله ایران صادر شود، اما درخواست آمریکا برای برگزاری چنین جلسهای تلاشی دیگر برای ایجاد اجماع جهانی عیله ایران است.
به گزارش فرارو، در پی افزایش ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از سقف تعیینشده ۳۰۰ کیلوگرم، آمریکا خواستار برگزاری نشست ویژه شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی شد. نمایندگی آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز جمعه، ۱۴ تیر، در بیانیهای اعلام کرد که خواستار "جلسه ویژه" شورای حکام این نهاد درباره ایران شده است.
هرچند نمایندگی ایران در آژانس در بیانیهای این درخواست را "طنزی تلخ" خواند. اما به گزارش رویترز به نقل از یک سخنگوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، جلسه اضطراری آژانس در این باره روز چهارشنبه ۱۹ تیر برگزار میشود.
دکتر علی بیگدلی، تحلیلگر مسائل بین الملل معتقد است خود این جلسه از اهمیت بالایی برخوردار نیست، اما اتفاقات آتی به رفتار ایران بستگی دارد.
این استاد دانشگاه به فرارو گفت: مساله اول این است که آمریکا به عنوان یک عضو موثر میتواند تقاضای جلسه فوقالعاده کند. در شورای امنیت هم از همین حق برخوردار است. صرف درخواست جلسه اهمیت ندارد. مساله دیگر این است که ایران هنوز به تعهدات اصیل منشور برجام پایبند است. کاری که الان ایران انجام میدهد موجب شکنندگی برجام نمیشود و مطابق حقوقی است که در خود برجام هم مشخص شده است.
بیگدلی افزود: مساله سوم این است که آمریکاییها تلاش میکنند با استفاده از هر وسیلهای و از هر شرایطی فشار بر ایران را افزایش دهند. مساله چهارم این است که اگر روز چهارشنبه هم حکام دور هم بنشینند به نظر میرسد تنها با یک بیانیه از ایران میخواهند که مقداری موازین مندرج در برجام را رعایت کند. هنوز تصور نمیکنم موضوع به مرحلهای رسیده باشد که آژانس بخواهد ایران را محکوم کند و قطعنامهای در محکومیت ایران صادر کند. چرا که ایران هم در مندرجات برجام که جزو حقوق این کشور بوده تخطی نکرده است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: بنابر این به نظر میرسد آژانس به یک بیانیه اکتفا کند. آقای روحانی اعلام کرد از غنی سازی ۳.۶۷ بالاتر میرویم، اما نگفت چقدر بالاتر. شاید این هم یک نظر کنترل شده بود که ایشان نگفت می خواهیم به چه درصدی از غنی سازی برسیم.
او افزود: اگر به ۲۰ درصد برسیم کار را مشکلتر میشود. هم اتحادیه اروپا، هم آژانس هم شورای امنیت هم آمریکا ممکن است وارد مسیرهای جدیدی شوند. پس این خیلی مهم است که هم ظریف هم روحانی در مورد غنی سازی تنها گفتند «هرچقدر مورد نیاز باشد». پس مقامات ایران هدف را مسکوت گذاشته اند و تا الان هم هرچند تبلیغات زیادی صورت گرفته است، اتفاق خطرناکی نیافتاده است. طرفهای غربی هم هم میدانند ایران تا این حدود مجاز است.
بیگدلی در مورد رفتار دو گانه آمریکا با نهاهادی بین المللی، یکجانبه گرایی در قبال بسیاری از توافقات مانند برجام و استفاده از شورای حکام به عنوان یک نهاد بین المللی برای محکومیت ایران گفت: اینکه دولت کنونی آمریکا به تعهدات پایند نیست کاملا واضح است و کل نهادهای بین المللی این موضوع را میدانند؛ ولی به دلیل اینکه آمریکا سهم بیشتری در نهادهای بین المللی دارد، به همان نسبت هم از نفوذ بیشتری برخوردار است. حتی انتخاب دبیر کل هم با نظر آمریکاست و نمیتواند خارج از توافق با آمریکا صورت گیرد.
بیگدلی گفت: این تناقض گوییهای ترامپ و استفاده از نهادهای بین المللی بی سابقه نیست، ولی الان وضعیت در حدی نیست که آژانس بخواهد ایران را محکوم کند. علی رغم فشاری که الان به آمریکا وارد شده و اینکه ما با انگستان هم شدیدا به مشکل برخورده ایم، ولی به نظر نمیرسد مجموعه حکام به محکومیت ایران رای دهند.
این تحلیلگر مسائل بین الملل در مورد واکنش ایران به این جلسه گفت: ایران منتظر اقدام آژانس است. این بستگی به نماینده ما در آژانس دارد که چقدر بتواند با دبیر کل رایزنی کند. الان نمیتواینم واکنش از خود نشان بدهیم چرا که هر کشوری مانند آمریکا میتواند چنین تقاضایی از آژانس کند. در مورد نتیجه این جلسه هم لابیهای آمریکا هم لابی یا نماینده ما میتوانند اثر گذار باشند و نمیتوانیم پیش بینی کنیم، ولی به نظر نمیرسد تصمیم حادی در مورد ایران گرفته شود.