فرارو- حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران که روز گذشته با کاترین اشتون، دیپلمات ارشد اتحادیه اروپا دیدار کرد تغییراتی ایجاد کرده اما برخی کارشناسان مسائل ایران می گویند هنوز خطر بازگشت وجود دارد.
به گزارش سرویس بین الملل فرارو به نقل از کریستین ساینس مانیتور، ایران هشت ماه پس از روی کار آمدن حسن روحانی، قطعا متفاوت به نظر می رسد. رئیس جمهوری ایران چند ماه پیش، با نوید «پایان دادن به افراطی گری» توافق هسته ای موقت با قدرت های جهان را اعلام کرد و حال تهران در مسیر دستیابی به توافق نهایی قرار گرفته است.
کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا روز گذشته در سفر خود به ایران که برای نخستین بار از زمان انتصابش در سال 2009 صورت گرفت، با روحانی دیدار کرد.
اگر روحانی هنوز هم در کشمکش برای غلبه بر تندروهای ایرانی باشد، این تغییر دیپلماتیک تا چه حد تداوم خواهد داشت؟
این سوال طی هفته جاری توجه گروه کارشناسی انجمن سلیمانیه در شمال عراق را به خود جلب کرد. هوشیار زیباری، وزیر خارجه عراق که به عنوان یک مقام کرد عراقی چند دهه است با مقامات ایرانی کار می کند، معتقد است این تغییر جدی است.
وی در نشست دانشگاه آمریکایی سلیمانیه در عراق گفت: «ما شاهد این تغییر دیپلماتیک بوده ایم و از نظر من این تغییر عینی و جدی است و آنها واقعا خواستار آن هستند. آنها بیش از هر چیزی نگران ظهور افراط گرایی، فرقه گرایی و شکاف بین سنی و شیعه هستند.»
افراد حاضر در این نشست چهار عاملی را که بیانگر قدرت ماندگاری این تغییرات هستند را ذکر کردند.
1.مقامات ارشد در ایران متعهد به تغییر هستندافراد شکاک عنوان می کنند که اقدامات اخیر ایران تنها نشانه ای از حرکت ایران برای کسب منافع است. با این حال احمد صادقی، معاون دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت خارجه ایران گفت که تلاش این کشور برای اعتدال «نه تاکتیکی که حقیقی» است.
وی در ادامه اضافه کرد که از انقلاب 1979 تاکنون هیچ رئیس جمهور ایرانی چنین حمایت همه جانبه ای را تجربه نکرده و پیروزی روحانی در انتخابات نتیجه اجماع مردم و نخبگان بود.
البته روحانی در مواردی نیز با مخالفانی روبرو است. هفته گذشته بود که وی در مورد پرتاب موشک به سپاه پاسداران هشدار داد و از اظهارات ضدغربی انتقاد کرد. صادقی در پاسخ به این سوال که آیا رئیس جمهوری ایران می تواند بر این شرایط غلبه کند گفت تا زمانیکه که مذاکرات از حمایت مقام معظم رهبری برخوردار است، حتی منتقدان نیز علیرغم بی میلی، از آن حمایت خواهند کرد.
2. ایران در حال سازگاری با تغییرات منطقه ای استروبین رایت، روزنامه نگاری که اخیرا به ایران سفر کرده بود و نخستین گزارش خود در مورد ایران را 41 سال پیش نوشت معتقد است تحولات منطقه ای طی چند سال گذشته توازن قوا را تغییر داده و ایران در مسیر «تجدید محاسبات استراتژیک» قرار گرفته است.
رایت، نویسنده چندین کتاب در مورد ایران و خاورمیانه معتقد است که ایران حدود 10 سال پیش رهبری نفوذ قدرتمند شیعه را به دست داشت که گستره این کشور را از تهران تا بغداد و دمشق و بیروت می رساند. اما با افزایش آزادی عمل القاعده و اختلافات فرقه ای که سراسر منطقه را در بر گرفته، این شرایط تغییر کرده است. خروج نیروهای آمریکا از عراق و افغانستان، جایگاه نخست ایران در مبارزه علیه نفوذ اهل سنت را متزلزل کرده است.
رایت در اینباره گفت: «دیوار حائلی که آمریکا یک دهه پیش ایجاد کرده بود، از بین رفته و به عقیده من ایران از این جهت کمی احساس آسیب پذیری می کند.» نتیجه اینکه ایران ناگهان خود را در موقعیتی می بیند که اهداف استرتژیک مشترک بسیاری با آمریکا دارد، از جمله حل مناقشه هسته ای و متوقف کردن روند گسترش افراط گرایی سنی.
رایت در ادامه افزود: «اتفاقی بنیادی تر از یک انتخابات جدید و روی کار آمدن یک رئیس جمهور جدید، رخ داده است.»
3. اصول به تنهایی نمی توانند یک کشور را حفظ کنندتاکید ایدئولوژیک «اصولگرایان» همچنان بر مقاومت در برابر آمریکا و اسرائیل است. اما رویکرد روحانی و وزیر امور خارجه اش، محمدجواد ظریف بازتاب اراده مردم برای اولویت بخشی به منافع ملی و اقتصادی کشور است.
کریم سجادپور، تحلیل گر مسائل ایران در بنیاد کارنگی گفت: «هر دوی این گروه ها در ایران سربازان وفادار انقلاب هستند و هر دو حفاظت از جمهوری اسلامی را دنبال می کنند.»
4. استقبال محتاطانه آمریکا
کن پولاک، مقام اطلاعاتی سابق کاخ سفید می گوید شنیدن چنین جملات آشتی جویانه ای از زبان صادقی از اتاق فکر ایران بسیار «شگفت آور» است.
به گفته وی باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا نیز اعلام کرده مشتاق دستیابی به یک توافق هسته ای است و از روابط حسنه بیشتر با ایران پس از توافق استقبال می کند. پولاک در ادامه افزود: «بهبود روابط به واقع با یک توافق هسته ای آغاز می شود. اگر ما بتوانیم به این مرحله برسیم، امید ایجاد روابط گسترده تر با ایران نیز وجود دارد.»
ضمن اینکه ترس از تبدیل شدن به دلیل برهم خوردن مذاکرات، کشورها را یک گام عقب نگه داشته است. پولاک در اینباره گفت: «کشوری که باعث بی نتیجه ماندن مذاکراتی شود که اکثریت جهان خواستار نهایی شدنش هستند، شخصیت بد ماجرا خواهد بود.»
البته از اون ور بوم!
ان شاالله بزودی با تقویت دموکراسی درکشور بسوی توسعه ایران و حذف افراطیون برویم