فرارو- مجید تخت روانچی، عضو تیم مذاکره کننده ایران با 1+5 معتقد است که "قطار هستهیی ایرن در ژنو بر روی ریل قرار گرفت". او در عین حال تاکید دارد که "مردم نگران نباشند"،" در مذاکرات از خطوط قرمز عبور نخواهیم کرد." وی میگوید نمیخواهیم اسیر گذشته باشیم و البته آن را هم نادیده نمی گیریم.
در ادامه گزیده ای از اظهارات روانچی در گفتگو با ایسنا را میخوانیم:
- در عین حال که نمیخواهیم گذشته را نادیده بگیریم اما نمیخواهیم هم اسیر گذشته باشیم. نمیتوان کل اروپا را مجموعهای واحد فرض کرد، گرچه امروز در اتحادیه اروپا 28 کشور عضویت دارند و احساس میکنند مجموعه واحدی هستند، اما در داخل اروپا نیز گرایشهای مختلفی وجود دارد.
- ما آمادهایم بر اساس احترام متقابل و از موضع برابر با کلیه کشورهای اروپایی رابطه داشته باشیم. طبیعی است گذشتهای در رابطهی ایران با بعضی از این کشورها وجود داشته است وآنها مشکلاتی هم ایجاد کردند. معتقدیم باید از گذشته برای آینده درس بگیریم و در گذشته متوقف نمانیم. اگرچه در موارد مختلف شاهد هستیم که این کار به این سادگی امکانپذیر نیست. اما در مجموع قصد دولت این است که روابط خارجیاش را با تمامی کشورهای اروپایی گسترش دهد.
- سیاست تنشزدایی دولت جدید شامل تنشزدایی با ایالات متحده آمریکا هم میشود. ما نمیخواهیم در روابط ایران و آمریکا تنشها افزایش پیدا کند، بلکه خواهان کاهش تنشها هستیم. اینکه در نهایت به چه سمتی برویم بستگی به رویکرد ایالات متحده آمریکا دارد، اما باید در نظر داشت ما سابقه طولانی در روابط با این کشور قبل از انقلاب و همچنین پس از انقلاب داریم که شامل کودتای 1332 علیه دکتر مصدق و همچنین حمایتها از رژیم گذشته ایران میشود و پس از انقلاب نیز به روشنی شاهد تلاش برای کودتای "نوژه"، شروع برای جنگ تحمیلی و حمایتهایی که از صدام از طریق نظامی، اطلاعاتی، اقتصادی و روندهای دیگر داشتند، میشود.آمریکاییها نمیتوانند کارهایی را که علیه انقلاب ما کردند پنهان کنند و مردم ما نمیتوانند این تاریخچه را فراموش کنند که چندان هم مربوط به گذشتههای دور نیست.
- روابط ایران با انگلیس نسبت به سایر کشورهای اروپایی متفاوت است، زیرا تاریخچهای در پشت روابط حدود صد سال گذشته ایران وجود دارد که ذهنیت منفیای از آن ساخته شده است که به راحتی قابل پاک شدن نیست و این ذهنیت در کاری که میخواهیم انجام دهیم نشان داده میشود. انگلیس حدود 2 سال پیش تصمیم گرفت سفارتش در تهران را تعطیل کند و به کارمندان سفارت ایران در انگلیس نیز اعلام کرد که باید این سفارت تعطیل شود. آنها از نظر حقوقی اقدامی انجام دادند که چندان توجیه حقوقی ندارد، زیرا برای تمام اعضای سفارت ما حکم عناصر "نامطلوب" صادر کردند. در حالی که عنصر نامطلوب تعریف مشخص خود را بر اساس کنوانسیونهای موجود دارد و نمیتوان گفت که به طور مثال فرزندان خردسال کارمندان سفارت ایران در انگلیس هم عنصر نامطلوب هستند و چنین حکمی بر آنها صادر کنند. این اقدام توجیه حقوقی ندارد و قابل قبول نیست. در عین حال رابطه ایران و انگلیس هیچ گاه در دو سال گذشته قطع نشد.
- وزیران خارجه ایران و انگلیس در نیویورک تفاهم ضمنی داشتند که تماسهایشان را ادامه دهند تا به سمتی روند که مشکلات حل شود. مباحث بعد از نشست در نیویورک ادامه پیدا کرد و در ژنو نیز موضوعات کارشناسی دنبال شد. پیش از ژنو وزیران خارجه ایران و انگلیس گفتوگوی تلفنی داشتند که در آن انگلیس پیشنهاد کاردار غیرمقیم را مطرح کرد که از این طریق سفارتهای دو کشور بازگشایی شوند و پس از آن به مرور زمان روابط در مسیر عادی قرار گیرد. در ژنو در سطح کارشناسی گفتوگوهایی انجام شد و قرار شد ظرف دو هفته کاردار غیر مقیم به صورت رسمی اعلام شود. تلاش داریم تا ظرف 10 روز آینده یادداشتهای رسمی در اینباره مبادله شود و این دو کاردار معرفی شوند.
- آمریکا تحریمهای غیرقانونی را در بیش از 30 سال گذشته علیه ایران اعمال کردند و روز به روز آن را گسترش دادهاند، اگر در واقعیت حسن نیت دارند و میخواهند کاری پیش رود با رفع تحریمها آن را نشان دهند و در عمل اعلام کنند که میخواهند گامی بردارند.
- ما درباره آزادسازی دارایی های ایران در آمریکا با آنها (آمریکاییها) گفتوگویی نداشتیم، اگر آنها پیشنهاد و بحثی دارند باید به طور مستقیم به دولت ایران منتقل کنند. نمیشود از طریق مصاحبه یا روزنامهها بخواهند پیغام دهند.
- بر اساس توافقی که میان دو طرف در مذاکرات صورت گرفت، قرار شد که مذاکرات محرمانه بماند. البته عبارت "محرمانه" ممکن است حساسیتهایی ایجاد کند، اما باید در نظر داشت در مذاکرات دیپلماتیک که در آن دو طرف درگیر هستند، اگر مذاکرات بخواهد علنی باشد، باید دوربینها و خبرنگاران در نشست حضور داشته باشند، اما در دنیا این رویه وجود ندارد. متاسفانه برخی از کلمه محرمانه برداشتی میکنند که گویا اتفاقی در حال وقوع است و برخی تلاش میکنند جنبههایی از آن را مخفی کنند، در حالی که این گونه نیست. مذاکراتی که بین دو طرف انجام میشود طبیعی است که از تلویزیون پخش نمیشود و هیچ روزنامهنگاری در نشست حضور ندارد. دو طرف در مذاکرات ژنو تاکید داشتند برای اینکه جدی بودن این گفتوگوها حفظ شود به صورت غیرعلنی باقی بماند، اما متاسفانه این موضوع در داخل به صورت دیگری مطرح میشود.
- این مذاکرات باید غیرعلنی بماند و به رسانهها کشیده نشود، زیرا ممکن است کار با مشکل مواجه شود والا ما هر چه داریم از مردم ایران است و نمیگوییم خدای نکرده مردم ایران محرم نیستند. مردم ایران این مساله را درک میکنند که اعتماد به مذاکرهکنندهها در پیش برد مذاکرات بسیار مهم است. وقتی مذاکرات به مرحله اعلام رسید، مشخص خواهد شد که مذاکرهکنندگان با چه حساسیت و تاکیدی از حقوق ملت ایران حمایت کردند و اجازه ندادند خدای نکرده کوچکترین خدشهای به منافع ملی وارد شود.
- آنچه که در رسانهها و مطبوعات درباره جزییات مذاکرات منتشر شد به هیچ وجه منطبق با واقعیتها نیست و با آن سنخیت ندارد.
- یکی از توافقهایی که در ژنو داشتیم این بود که تا زمان نشست بعدی که 16 و 17 آبان (7 و 8 نوامبر) در ژنو برگزار میشود، یک دور مذاکرات کارشناسی بین دو طرف برگزار شود که این مذاکرات تحت دو موضوع عمده مباحث مربوط به فعالیتهای هستهیی و مسائل تحریمهاست.
- محل انجام مذاکرات کارشناسی هنوز مشخص نیست. ممکن است ژنو یا یک پایتخت دیگر اروپایی اعلام شود، اما معمولا سعی میکنیم در شهرهایی مثل ژنو یا وین که مقرهای سازمان ملل در آن قرار دارند انتخاب شوند. البته این به معنای آن نیست که بگوییم حتما باید در این محلها مذاکرات انجام شود، اما طبیعی است که این نوع مذاکرات در مقرهای سازمان ملل دنبال شود.
- نمایندگان مجلس انتقاداتی نسبت به این رویه داشتند که ما درباره آن توضیح دادیم و گفتیم مقامات ارشد و عالیرتبه نظام در جریان ریز وقایع هستند و طبیعی است که وقتی ما برای مذاکره میرویم دستورالعمل مشخصی داریم و اینگونه نیست که شخصا مذاکراتی را دنبال کنیم. هر دوره از مذاکرات دستورالعملهایی دارد و ما بر اساس آن کارهای خود را دنبال میکنیم و پس از بازگشت به تهران نیز به صورت جزیی موضوعات را گزارش میدهیم. امیدواریم روزی فرا برسد تا بتوانیم پس از پایان کار به صورت جزیی مطالب مطرح شده را اعلام کنیم.
- ما در مذاکرات خطوط قرمزی داریم و تحت هیچ شرایطی از آن خطوط عبور نخواهیم کرد. پذیرش پروتکل الحاقی بر عهده دولت نیست و این موضوع را به طرف مقابل هم گفتهایم که این موضوع از اختیارات مجلس شورای اسلامی است و تا زمانی که این موضوع را مجلس تصویب نکند، هیچ کس نمیتواند تعهدی در اینباره دهد و ما به عنوان دولت نمیتوانیم خود را در مقابل هیچ کس نسبت به این موضوع متعهد کنیم، زیرا از عهده ما خارج است. مجلس نیز در اینباره نظرات خود را اعلام کرده که درباره موضوع پروتکل الحاقی تحت چه شرایطی عمل خواهد کرد، اما تا جایی که به تیم مذاکرهکننده هستهیی مربوط میشود ما این موضوع را به صراحت به طرف مقابل گفتهایم که در اینباره مجلس باید تصمیمگیری کند.
- تیم مذاکرهکننده هم نمایندگان مردم ایران هستند، همانطور که آنها (نمایندگان مجلس) نیز نمایندگی مردم را بر عهده دارند. اگر ما بتوانیم پشتوانه خوبی داشته باشیم طبیعی است راحتتر میتوانیم مذاکرات را دنبال کنیم و نیازمندیم در شرایط کنونی حمایت همه جانبه مردم ایران و نمایندگان را داشته باشیم تا راحتتر مذاکره کنیم و بهتر از منافع ملیمان حمایت کنیم.
- هنوز برای قضاوت در اینباره و اینکه در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد زود است. فعلا یک بررسی جزییات داشتهایم. نمیتوان با یک دور مذاکرات به صورت قاطع گفت به کدام سمت میرویم و ظرف چه مدتی به توافق میرسیم. اما آنچه که درباره ژنو میتوان گفت، این است که مسیر ما مسیری صحیح است، مثل قطاری که تاکنون بر ریل خاصی نبوده است اما امروز بر روی ریل قرار گرفته و شروع به حرکت کرده است. اینکه چقدر طول میکشد تا این قطار به انتهای کار و مقصد برسد و آیا در طول مسیر با موانعی مواجه میشود، روشن نیست. ممکن است موانع وجود داشته باشد و نمیتوان سرعت آن را پیشبینی کرد. اما میتوان گفت قطار در مسیر صحیحی در حال حرکت است.
- وارد جزییات گفتوگوها نمیشوم، اما مطمئن هستم از خطوط قرمزی که برای ما تعیین شده پا را فراتر نگذاشته و نخواهیم گذاشت. مردم ما در اینباره اطمینان داشته باشند که دستاوردهای مختلفی را که در طول این سالها تحت شدیدترین تحریمها به دست آوردهایم، حفظ خواهیم کرد. این که دانشمندان ما توانستند تحت این شرایط دستاوردهایی داشته باشند باعث افتخار است و به هیچ وجه از آن کوتاه نمیآییم و درباره آن معامله نخواهیم کرد بنابراین مردم نگران چنین مسائلی نباشند.