فرونشست در دشتها از برداشت بیرویه آب از آبخوانها و منابع آب زیرزمینی رخ میدهد. البته در این میان عوامل دیگری مانند خشکسالیهای مستمر در تشدید فرونشست نقش مهمی ایفا میکنند. بدین معنا که فشار بر منابع آب زیرزمینی با نامهربانی در طبیعت همزمان شده و در نتیجه رخداد پدیده فرونشست پدید میآید.
«از مجموع آبخوانهای استان، ۲۰ آبخوان در حوضه دریاچه ارومیه، سه آبخوان در حوضه رود ارس و ۲ آبخوان در حوضه آبریز سفیدرود بزرگ واقع شدهاند و کار اندازه گیری میزان آب موجود در این آبخوانها در سالهای ۱۳۶۱ تا ۱۳۸۹ شروع شده است.»
یک کارشناس حوزه آب گفت: بارگذاریها باید برداشته شوند تا آبخوانها حفظ شوند، یعنی بخش کشاورزی باید حذف و صنعت و گردشگری که آب کمتری مصرف میکنند، توسعه داده شود و در کنار آن واردات مواد غذایی انجام شود تا بتوان تاحدی بخشی از مشکلات آبخوانها را رفع کرد، ولی در هر حال به طور خوشبینانه ۴۰ درصد آسیبی که به جغرافیای ایران وارد شده قابل بازگشت نیست.