
گفتگو با هرمیداس باوند
بنیامین نتانیاهو نخستوزیر تندرو اسرائیل در حالی با حسنیمبارک رئیسجمهوری مصر دیدار و گفتوگو کرد که گروههای مقاومت این دیدار و گفتوگو را نمایش تازه اسرائیل برای کسب مقبولیت در مجامع جهانی و یارکشی تازه او علیه ملت فلسطین ارزیابی کردهاند.
با این همه در الگوی رژیم صهیونیستی تحکیم روابط با متحدان دیرین و یا دستکم دوستان نزدیک در میان اعراب از دیرباز مدنظر بوده است و هر چقدر لبنان و سوریه از این مدل فاصله داشتهاند، مصر و اردن همواره از آن جمله بودهاند.
نکته حائز اهمیت در سفر نتانیاهو به قاهره این است که نخستوزیر اسرائیل حاضر به کوتاه آمدن از موضع خود در قبال فلسطین نیست و علیرغم خواسته نظام بینالملل و حتی این بار آمریکا و اروپا مبنی بر تشکیل دولت مستقل فلسطینی او در این دیدار عملاً بیعلاقگی خود را به تشکیل دولت فلسطینی نشان داد و تنها به اعلام از سرگیری مذاکرات صلح با فلسطینیان بسنده کرد.
با این همه، سوای از مفید بودن یا نبودن این دیدار و نتیجهبخش بودن یا نبودن آن برای مردم فلسطین، این سفر بار دیگر بحث روابط اعراب و اسرائیل و همچنین همسویی اسرائیل و مصر را مورد توجه رسانهها قرار داد. در گفتوگو با هرمیداس باوند کارشناس مسائل بینالمللی این بحث را مورد ارزیابی قرار داده ایم.
ارزیابیتان از سفر نتانیاهو به مصر چیست؟
اسرائیل با دو کشور عربی، مصر و اردن رابطهای تعریف کرده است و عملاً در مورد حماس و حزبالله با عربستان سعودی نیز همسویی دارد.
جدای از اینکه نتانیاهو خواهناخواه باید برنامه اوباما را که همه کشورهای اسلامی را مورد خطاب قرار داده در خاورمیانه پیگیری کند، سفر نتانیاهو به مصر نوعی تفاهم جدید با این کشور و اردن است. به همین دلیل پادشاه اردن اعلام کرده است کشورهای عربی _ اسلامی، اسرائیل را به رسمیت بشناسند.
اولین کشوری که با اسرائیل ارتباط برقرار کرد مصر بود و درباره نوار غزه مشی مشترکی با اسرائیل در پیش گرفت از اینرو مصر میتواند مورد تأیید و رضایت نسبی آمریکا قرار بگیرد.
روابط این دو کشور تاکنون چگونه بوده است؟
بعد از قرارداد کمپدیوید که به تخلیه صحرای سینا توسط اسرائیل منتهی شد، این دو کشور با هم به تفاهم رسیده و روابط خود را باز تعریف کردند. در آن زمان کشورهای تندرو عربی موسوم به «امتناع» در بغداد گردهم آمده و مصر را از اتحادیه عرب اخراج کردند اما در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران مصر از عراق حمایت کرده و عملاً مسئله اخراج مصر از اتحادیه عرب منتفی شد و مصر مجدداً به اتحادیه عرب پیوست.
آیا توسعه روابط مصر و اسرائیل موجب تضعیف جایگاه مصر در میان کشورهای عربی میشود؟
به طور کلی کشورهای عربی شمال آفریقا مانند مراکش و تونس در مسائل اعراب و اسرائیل دخالت نمیکنند، اردن و مصر اسرائیل را به رسمیت شناخته و عربستان و امارات کم و بیش با سیاستهای مصر و اردن همسو شدهاند بنابراین توسعه روابط مصر و اسرائیل موجب حمایت کشورهای عربی خواهد بود. در این میان تنها کشور عربی معترض به برقراری ارتباط با اسرائیل سوریه است، البته یمن هم مشکلاتی با اسرائیل دارد.
آیا رابطهای بین انتخاب مجدد نخستوزیر مستعفی دولت خودگردان به این سمت با سفر نتانیاهو به مصر وجود دارد؟
به طور کلی دولت فلسطینی به رهبری محمودعباس شدیداً به مذاکره با دولت اسرائیل معتقد بوده و چند سالی است از این سیاست پیروی میکند. به خصوص در چارچوب سیاست «مسیر راه» که بوش آن را پایهگذاری کرده بود مذاکراتی انجام داد و در حال حاضر با تأکید بر اینکه مسئله شناختن کشور مستقل فلسطینی است مایلند با نتانیاهو مذاکره کنند.